
Shpella më e gjatë e Malit të Zi, në Đalovića klisura
Đalovića pećina, ose Shpella mbi Vražji firovi, hapet në anën e majtë të kanionit Đalovića, kanionit të lumit Bistrica, rreth 3 km në rrjedhën e sipërme nga manastiri Podvrh, që ndodhet 25 km në verilindje të Bijelo Polje.
Speleologët e hulumtojnë atë që nga viti 1987 dhe deri tani kanë evidentuar rreth 20 kilometra kanale, prandaj është objekti speleologjik më i gjatë i njohur në Mal të Zi. Brenda ka dhjetëra liqene, sifone, labirinte kanalesh dhe sallën Katedrala me stalagmitin Monolit. Shpella nuk është e rregulluar për vizita turistike – deri te hyrja mund të arrihet në këmbë nëpër kanion, ndërsa në brendësi hyjnë vetëm speleologë me përvojë.
Pikat Kryesore
Emri i shpellës vjen nga katër gropa shkallëzore në gëlqerore nën hyrje, të mbushura me ujë. Në pranverë, në kohën e ujërave të larta, dy hyrjet e poshtme bëhen burime të përkohshme dhe uji derdhet me zhurmë nga njëra gropë në tjetrën – prandaj populli e quajti vendin Vražji firovi. Hyrja kryesore është më e larta, në 764 metra mbi nivelin e detit.
Nga hyrja ecet përmes Kanali me liqene, pjesë e shpellës që edhe sot është aktive: në të ka 15 liqene të përhershme dhe ndërmjet 20 dhe 30 liqene të përkohshme. Shpatet e thepisura dhe vertikalet e bëjnë kalimin të vështirë, ndërsa zbukurime shpellore këtu ka pak.
Në nivelin e sipërm të shpellës rreth pesëmbëdhjetë kanale me madhësi të ndryshme formojnë Labirintin e madh dhe të vogël. Këtu ka pak ujë, por më së shumti zbukurime – shumë speleologë e konsiderojnë këtë pjesë më të bukurën e shpellës.
Kanali i madh është mesatarisht rreth 8 metra i gjerë, e në disa vende edhe 20; është rreth 20 metra i lartë, ndërsa në disa pika edhe 60 metra. Në sallën e tij Katedrala ndodhet stalagmiti Monolit, rreth 18 metra i lartë – më i larti në shpellë.
Pjesa më e largët e shpellës ndahet nga sifone, kalime të përmbytura rreth 20, 70 dhe 20 metra të gjata, të cilat speleologët i kanë kaluar me zhytje. Pas tyre ndodhen Salla e madhe, liqeni më i gjatë në shpellë dhe Dhoma kristalore. Kërkimi në atë drejtim është ndalur para sifonit të katërt.
Shteti po ndërton një kompleks me qendër për vizitorë dhe teleferik nga manastiri Podvrh deri te hyrja e shpellës. Punimet u ndërprenë në 2021, pas hapjes së paautorizuar të hyrjes. Sipas Ministrisë së Punëve Publike (qershor 2026), kanë përfunduar nënstacioni elektrik dhe linja e transmetimit për qendrën e vizitorëve, ndërsa punimet për teleferikun vazhdojnë. Shpella ende nuk është e hapur për turistë dhe data e hapjes nuk dihet.
Cfare te beni
Shteg pyjor nga manastiri Podvrh përgjatë Bistricës, pranë burimit Juriško vrelo, deri te Vražji firovi.
Brendësia e shpellës për momentin është terren për speleologë me përvojë dhe pajisje, si dhe për zhytës në sifone.
Kisha e Shën Nikollës e vitit 1606 në hyrje të kanionit, me afreske të priftit Strahinja nga Budimlja.
Kanioni i Bistricës i thellë deri në rreth 600 metra, i mbrojtur si monument natyror që nga viti 1968.
Itinerare për ecje malore, shëtitje dhe çiklizëm që nisin këtu ose kalojnë afër, me harta dhe shkarkime GPX.
Planifikoni qëndrimin
Oferta aktuale nga mikpritës vendas në platformën tonë të rezervimeve. Asgjë nuk paguhet online — i paguani mikpritësit në vend.
Disa oferta
Kërkesat për rezervim i konfirmon mikpritësi; pagesa në vend. Ofertat vijnë nga platforma e rezervimeve Travel to Montenegro.
Planifiko vizitën
Telefoni
+382 50 433 711Faqja e internetit
www.tobp.meShpella nuk është e hapur si atraksion turistik dhe nuk ka orar pune. Deri te hyrja mund të arrihet në këmbë gjatë gjithë vitit, kur e lejojnë moti dhe shtegu.
Nuk ka bileta hyrjeje – shpella nuk është e rregulluar për vizitorë.
Makina lihet te manastiri i Podvrhut, në fund të rrugës, prej nga fillon shtegu nëpër grykë.
Shtegu deri te hyrja është pyjor dhe pjesërisht i pjerrët; brendësia e shpellës është e arritshme vetëm për speleologë me pajisje.
FAQ
Në afërsi
Eksploroni Me Shume