Planinski manastir
Najveća crnogorska galerija slika iz 16. vijeka
Vrijeme gradnje: 1573–1586
Manastir Piva nalazi se kod Plužina, na zaravni iznad izvora rijeke Pive, oko 8 km južno od varošice.
Njegovu crkvu Uspenja Presvete Bogorodice podigao je između 1573. i 1586. mitropolit Savatije Sokolović, na mjestu starije crkve. Crkva je trobrodna bazilika od sivog i ružičastog kamena, bez kupole i zvonika, a unutrašnjost krije oko 1.260 m² živopisa — zbog čega je nazivaju najvećom crnogorskom galerijom slika. Zbog izgradnje brane na Mratinju i nastanka Pivskog jezera, crkva je od 1969. do 1982. rastavljena i ponovo sastavljena kamen po kamen. Danas je to aktivan manastir Eparhije budimljansko-nikšićke i usputna stanica na putu ka Šćepan Polju.
Obavezno nosite odjeću koja pokriva ramena i koljena. Žene treba da imaju maramu za glavu u crkvi. Neprimjerena odjeća može biti razlog za odbijanje ulaska u manastir.
Dolazite rano ujutro ili kasno popodne kako biste izbjegli gužve, posebno ljeti. Radni dani van sezone najpogodniji su za miran obilazak — u posjećenijim manastirima, poput Ostroga, razlika je velika.
Manastiri su žive zajednice monaha i monahinja. U crkvi ne jedite i ne pijte, govorite tiho i ne ulazite u djelove zatvorene za posjetioce. Iz manastira ne iznosite ništa — ni kamen ni cvijet. Pristupajte s poštovanjem, bez obzira na vjeroispovijest.
Ulaz u manastire je najčešće besplatan, a dobrovoljni prilog i svijeće su dobrodošli. Hodočasnici tradicionalno donose ulje, vino, kafu i šećer kao darove monasima; na Ostrog se po starom običaju donose i vunene čarape za Svetog Vasilija.
Na manastirske slave i velike praznike dolazi mnogo vjernika — provjerite datum slave manastira koji posjećujete. Najveći je praznik Svetog Vasilija Ostroškog 12. maja; za taj dan smještaj rezervišite mnogo unaprijed.
Trobrodna bazilika od sivog i ružičastog kamena, bez kupole i zvonika, duga je oko 23 m i visoka 13 m. Unutrašnjost je oslikana sa oko 1.260 m² fresaka, zbog čega je nazivaju najvećom crnogorskom galerijom slika. Naos su 1604–1605. oslikali slikari pod uticajem kritske umjetnosti, a pripratu pop Strahinja iz Budimlja i kir Kozma.
Riznica spada među najbogatije u Crnoj Gori. Čuva se Psaltir iz štamparije Crnojevića s kraja 15. vijeka i Savatijev vezeni omofor. Tu su i čestice moštiju; posjeta riznici je obično uz najavu monaštvu.
Pored južnih vrata nalazi se rijetka freska na kojoj, prema tumačenjima, Mehmed-paša Sokolović predaje model crkve. Ova kompozicija svjedoči o vezi ktitora i vremena u kom je crkva nastala, i jedna je od najzanimljivijih detalja živopisa.
Vještačko jezero na rijeci Pivi nastalo je izgradnjom brane na Mratinju. Zbog njega je manastir izmješten kamen po kamen. U sušnim godinama, kao 2011., iz vode izrone ostaci starih manastirskih konaka.
Brana na Mratinju stvorila je Pivsko jezero i promijenila cijeli pejzaž. Sa vidikovca pored magistrale pruža se pogled na branu i kanjon Pive; uz put se nalaze odmorišta i izvori hladne vode.
Razgledanje fresaka, ikonostasa i ktitorske kompozicije pored južnih vrata.
Snimanje trobrodne bazilike od sivog i ružičastog kamena u ambijentu Pivske visoravni.
Magistrala Nikšić–Plužine–Šćepan Polje uz Pivsko jezero i kanjon Pive.
Probajte pivski skorup, prljo, kisjelo mlijeko i medovinu u seoskim domaćinstvima.
Prošećite 400 m od magistrale do manastira i dalje do tačaka s pogledom na jezero.
Oko 1.260 m² fresaka, prenesenih kamen po kamen
Crkva Uspenja Presvete Bogorodice, podignuta između 1573. i 1586, prenesena je na današnje mjesto uz izvor Pive, oko 2–3 km od prvobitne lokacije koju je potopilo Pivsko jezero.
Planinarske, pješačke i biciklističke rute koje počinju ovdje ili prolaze u blizini, s mapama i GPX fajlovima.
Biciklistička staza KR-DU duga je 81,6 km, sa ukupnim usponom 2135 m i spustom 2234 m. Vodi kroz Nacionalni park Durmitor, uz česme, izvore, vidikovce i kampove; trajanje vožnje bez pauza je oko 9 h 40 min.
81,6 km2.135 m8–11½ h
Pogledaj stazu
Top Biking Trail 1 – SALTY AND SWEET je vrlo zahtjevna biciklistička ruta u jednom pravcu duga 406,3 km. Prolazi pored Perasta i Dobrote i kroz Nacionalni park Lovćen i Nacionalni park Durmitor.
406 km10.191 m6–8 dana
Pogledaj stazu
Top Biking Trail 4 – ENDLESS LANDSCAPES je 413,5 km duga, vrlo zahtjevna biciklistička ruta u jednom pravcu. Vodi kroz Nacionalni park Durmitor, pored Žabljaka, Kolašina, Podgorice i Danilovgrada, uz 8566 m uspona.
413 km8.566 m5–8 dana
Pogledaj stazu
Zahtjevna biciklistička ruta u jednom pravcu duga 398,8 km, sa ukupnim usponom 9352 m. Prolazi kroz Nacionalni park Biogradska gora i Nacionalni park Durmitor, pored Bijelog Polja, Kolašina, Nikšića i Žabljaka.
399 km9.352 m5–8 dana
Pogledaj stazuBiciklistička gravel staza u jednom pravcu duga 19,4 km, sa 332 m uspona i 482 m spusta. Vodi 100 % makadamom između 1166 m i 1616 m n.v.; procijenjeno trajanje vožnje je 1 h 55 min.
19,4 km332 m1½–2½ h
Pogledaj stazu
Penjalište na stijeni iznad Pivskog jezera, uz magistralni put kod Plužina – 61 smjer, do 80 m.
Pogledaj stazuStaza od Stabne preko Stabanskog katuna do Velikog Vitoa duga je 8,3 km, s ukupnim usponom 1364 m i traje oko 5 h 45 min bez pauza. Namijenjena je iskusnim planinarima; cijela ruta je markirana i vodi šumskim i planinskim terenom.
8,3 km1.364 m5–7 h
Pogledaj stazuJednosmjerna planinarska staza dužine 9,1 km sa 1558 m uspona. Počinje kod Stabne, prolazi kroz šumski i planinski teren i završava na vrhu Veliki Vitao (2397 m n.v.).
9,1 km1.558 m5½–8 h
Pogledaj stazu
Jeste li znali?
Zbog izgradnje brane na Mratinju, crkva Manastira Piva je od 1969. do 1982. godine rastavljena kamen po kamen i ponovo sastavljena na sadašnjoj lokaciji. Tom prilikom je pažljivo skinuto i vraćeno više od 1.000 fragmenata fresaka.
Manastir je uz magistralu Nikšić–Plužine–Šćepan Polje (E762/M-3). Iz pravca Nikšića, oko 8 km prije Plužina, skrenite desno na pristupni put od oko 400 m. Od Plužina je udaljen oko 9 km (15 min), od Nikšića oko 50 km (oko 1 h 5 min), od Podgorice oko 100 km (oko 2 h), a od Žabljaka oko 57 km.
U ponuđenim podacima nema potvrđenih autobuskih linija do manastira; najpouzdaniji prilaz je automobilom ili taksijem iz Plužina. Provjerite lokalni red vožnje za linije ka Plužinama.
Najbliži aerodromi su Podgorica (TGD) i Tivat (TIV). Od Podgorice je manastir udaljen oko 100 km vožnje, oko 2 sata; od Tivta put vodi preko Nikšića i traje znatno duže.
Zvanična informacija o ulaznici nije objavljena, pa se ne može potvrditi da li se ulaz plaća. Ostavite dobrovoljni prilog za održavanje manastira.
Automobilom preko Nikšića magistralom E762/M-3 do Plužina; skretanje za manastir je oko 8 km prije Plužina. Vožnja iz Podgorice traje oko 2 sata, ukupno oko 100 km.
Prema raspoloživim podacima, fotografisanje u unutrašnjosti crkve nije dozvoljeno; eksterijer i dvorište se mogu fotografisati.
Zvanično pravilo nije objavljeno, ali za posjetu pravoslavnom manastiru uobičajeno je imati pokrivena ramena i koljena, uz pristojnu odjeću.
Od maja do oktobra; u septembru i oktobru je prijatnije, a niži vodostaj Pivskog jezera može otkriti ostatke starih manastirskih konaka.
Pravoslavni manastir uklesan u okomitu liticu Ostroške grede na 900 m nadmorske visine, između Danilovgrada i Nikšića.
Manastir u Pljevljima čuva mošti ruke Svetog Save, freske iz 1595. i bogatu prepisivačku baštinu.
Manastir iz 1252. na desnoj obali rijeke Morače, sa freskama iz 13. i 16. vijeka i grobom ktitora kneza Stefana.
Manastir Savina u Herceg Novom čuva tri crkve, bogatu riznicu i čudotvornu ikonu Bogorodice Savinske.
Cetinjski manastir, osnovan 1484. godine, čuva najvažnije hrišćanske relikvije i simbol je crnogorske duhovnosti i slobode.
Manastir sa crkvom u prirodnoj pećini, osnovan 1897. na Dajbabskoj gori iznad Zetske ravnice.
Manastir Đurđevi Stupovi je zadužbina Stefana Prvoslava iz 1213. na uzvišenju iznad Lima, oko 2 km od centra Berana.
Aktivni muški manastir s dvije crkve, Njegoševom terasom i bogatom istorijom.
Manastir Reževići, stari pravoslavni manastir u Paštrovićima, čuva tri crkve i mošti kijevo-pečerskih mučenika.
U okolini
