Država i gradovi
Crna Gora je nezavisna od referenduma 21. maja 2006. Po Ustavu, glavni grad je Podgorica, a Cetinje je Prijestonica, stara kraljevska prijestonica u kojoj su danas predsjednička rezidencija, muzeji i nekadašnje ambasade. Zemlja ima 25 opština i tri regiona: primorje, središnji dio i sjever.
Po popisu iz 2023. godine Crna Gora ima 623.633 stanovnika na 13.812 kvadratnih kilometara. Najveći grad je Podgorica, a ljeti se najviše ljudi okupi na obali, od Herceg Novog do Ulcinja.
Jezik, pismo i vjera
Službeni jezik je crnogorski. Ćirilica i latinica su ravnopravne, pa ćete na tablama vidjeti oba pisma. U službenoj upotrebi su i srpski, bosanski, albanski i hrvatski jezik. Engleski se govori u hotelima, restoranima i turističkim agencijama, a na primorju se često razumije i ruski.
Na popisu 2023. pravoslavnim se izjasnilo 71,1 % stanovnika, islamskim 20 %, a katoličkim 3,3 %. U manastire i crkve ulazi se pokrivenih ramena i koljena.
Novac: euro bez eurozone
U Crnoj Gori se plaća eurom. Zemlja je 1999. napustila dinar i uvela njemačku marku, a od 2002. euro je jedino zakonsko sredstvo plaćanja. Crna Gora nije članica eurozone: euro koristi jednostrano, nema sopstvenu valutu i ne kuje svoje kovanice evra. Kartice se primaju u većini hotela, restorana i prodavnica, ali za konobe, pijace i sela ponesite i gotovinu. Više u praktičnim savjetima.
EU, NATO i Šengen
Crna Gora je kandidat za članstvo u Evropskoj uniji od decembra 2010, a pregovori traju od juna 2012. Otvorena su sva 33 pregovaračka poglavlja, a do jula 2026. privremeno je zatvoreno 18. Vlada želi da pregovore završi do kraja 2026, a cilj je članstvo 2028. godine. Od 5. juna 2017. Crna Gora je članica NATO-a.
Crna Gora nije u Šengenu, pa se na granici sa Hrvatskom pokazuju dokumenti. Državljani EU mogu ući sa ličnom kartom i ostati do 30 dana, a sa pasošem do 90 dana. Pravila za ostale zemlje mijenjaju se od 1. novembra 2026, pa ih provjerite na sajtu Vlade prije puta. Kako stići avionom, autom ili autobusom piše u vodiču Kako stići.
Telefon, internet i struja
Pozivni broj je +382, a internet domen .me. Mobilne mreže su One, m:tel i Crnogorski Telekom, a lokalne SIM i eSIM kartice za turiste prodaju se na aerodromima, kioscima i u poslovnicama. EU roaming ovdje ne važi: Savjet EU je u junu 2026. odobrio pregovore o uključenju Zapadnog Balkana u zonu "roaming kao kod kuće", ali datum još nije poznat. Između zemalja Zapadnog Balkana roaming se ne plaća od jula 2021.
Struja je 230 V i 50 Hz, a utičnice su evropske, tipa C i F, kao u većini EU.
Hitni brojevi i voda
Za svaku hitnu situaciju zovite 112. Policija je 122, vatrogasci 123, a hitna pomoć 124. Pomoć na putu Auto-moto saveza Crne Gore dobija se na 19807. Voda iz gradskog vodovoda uglavnom je za piće, ali ne pijte vodu iz cisterni i bunara, a poslije obilnih kiša pitajte domaćina. Više u vodiču za bezbjedan boravak.
Praznici 2026. i 2027.
Državni praznici slave se po dva dana i tada su banke, opštine i dio prodavnica zatvoreni:
- Nova godina: 1. i 2. januar
- Praznik rada: 1. i 2. maj
- Dan nezavisnosti: 21. i 22. maj
- Dan državnosti: 13. i 14. jul
- Njegošev dan: 13. novembar
Vjerski praznici neradni su za vjernike: pravoslavni Božić 7. januara, Uskrs (pravoslavni 12. aprila 2026. i 2. maja 2027, katolički 5. aprila 2026. i 28. marta 2027), katolički Božić 25. decembra te Ramazanski i Kurban-bajram. Proslave i manifestacije vidite u kalendaru događaja.
Priroda i UNESCO
Obala je duga 293,5 kilometara, a najviši vrh je Zla Kolata (2.534 m) u Prokletijama, na granici sa Albanijom. Najviši vrh Durmitora je Bobotov kuk (2.523 m). Skadarsko jezero je najveće jezero na Balkanu, a oko 60 % njegove površine pripada Crnoj Gori.
Na UNESCO-voj listi svjetske baštine su četiri dobra: prirodno i kulturno-istorijsko područje Kotora (1979), Nacionalni park Durmitor (1980), stećci, srednjovjekovni nadgrobni spomenici (2016, zajedno sa BiH, Hrvatskom i Srbijom) i mletački odbrambeni sistemi, među kojima su kotorske zidine (2017). Bokeška mornarica je na listi nematerijalne baštine.
