Turistički vodič: legitimacija i registar
Po Zakonu o turizmu i ugostiteljstvu turiste po gradovima, spomenicima i prirodnim ljepotama smije voditi samo vodič sa legitimacijom turističkog vodiča. Izdaje je Ministarstvo turizma, a uslov je sertifikat o stručnoj kvalifikaciji za turističkog vodiča i znanje bar jednog stranog jezika. Vodič legitimaciju mora nositi na vidnom mjestu i za uslugu izdati račun, osim kad to radi agencija. Za vođenje bez legitimacije predviđena je kazna od 200 do 2.000 €. Svi vodiči upisani su u javni Centralni turistički registar (ctr.gov.me), koji je u oktobru 2026. imao 878 aktivnih vodiča, najviše u Podgorici, Kotoru i Budvi. Novi zakon o turizmu je u pripremi, pa se pravila mogu promijeniti.
Gdje je vodič obavezan
Za organizovane grupe vodič je obavezan na lokalitetima sa posebnim režimom: među njima su stari gradovi Kotora i Budve, Perast i Gospa od Škrpjela, istorijsko jezgro Cetinja, Lovćen i Njeguši, manastir Ostrog, Durmitor sa kanjonom Tare, Biogradska gora, Prokletije i Komovi. Tamo vodič mora biti angažovan preko licencirane turističke agencije. Ako putujete sami ili sa porodicom, vodič nije obavezan.
Planinski vodiči, rafting i kanjoning
Vodiči u planinama i pećinama ne spadaju pod legitimaciju turističkog vodiča. Nacionalna turistička organizacija preporučuje da na planinu idete sa licenciranim planinskim vodičem, a spisak vodiča sa licencom vodi Planinarski savez Crne Gore (pscg.me). Splavom na raftingu smije upravljati samo vođa sa nacionalnim sertifikatom ili licencom Međunarodne rafting federacije, a na kanjoningu su za grupu do deset ljudi potrebna dva sertifikovana vodiča. Nacionalni parkovi imaju svoje vodiče: po cjenovniku iz 2024. vodič košta 40 € za četiri i 80 € za osam sati.
Kako naći vodiča
Najbrže je preko lokalne turističke organizacije. TO Kotor objavljuje spisak licenciranih vodiča sa jezicima i kontaktima, u Budvi radi Asocijacija turističkih vodiča Budve, TO Žabljak navodi organizatore tura po aktivnostima, a info centri TO Plav i NP Prokletije pomažu oko vodiča i smještaja na stazi Vrhovi Balkana. Ako planirate da na planini pređete granicu van graničnog prelaza, dozvolu granične policije tražite bar 15 dana ranije; u tome pomažu TO Plav i licencirane agencije.
Audio vodiči kao dopuna
Za samostalnu šetnju gradom ili vožnju napravili smo besplatne audio vodiče: stari grad Kotora i bedemi, Budva, Perast, Cetinje, Stari Bar, Herceg Novi i vožnje oko Durmitora i Boke. Rade i bez interneta, ali ne zamjenjuju vodiča na planini ili rijeci.
