Osmańska forteca z 1843 roku przekształcona w więzienie — Czarnogórski Alcatraz
Twierdza Grmožur położona jest na małej kamiennej wyspie w północno-zachodniej części Jeziora Szkoderskiego, w pobliżu wsi Godinje.
Osmanie wznieśli ją w 1843 roku jako punkt obronny przeciwko Czarnogórze, a czarnogórskie wojska wyzwoliły ją 24 stycznia 1878 roku. Książę Nikola nakazał następnie przekształcenie dawnej warowni wojskowej w więzienie dla najgroźniejszych przestępców i przeciwników politycznych, przez co miejsce zyskało przydomek Czarnogórski Alcatraz. Dziś widoczne są jedynie pozostałości murów z łamanego kamienia o powierzchni około 430 metrów kwadratowych, a wyspa stała się siedliskiem rzadkich ptaków, w tym pelikana kędzierzawego.
Atrakcje
Twierdzę wznieśli Osmanie w 1843 roku jako punkt obronny przeciwko Czarnogórze. Mury z łamanego kamienia o grubości od 50 do 120 cm otaczają do dziś przestrzeń około 430 metrów kwadratowych. Warownia posiadała dwie bramy wejściowe bronione przez wieże oraz poprzeczny mur dzielący przestrzeń wewnętrzną na dwie części. Czarnogórskie wojska wyzwoliły twierdzę 24 stycznia 1878 roku i od tego czasu nie była odbudowywana — widoczne są jedynie oryginalne kamienne pozostałości.
Po wyzwoleniu w 1878 roku książę Nikola Petrović nakazał przekształcenie osmańskiej warowni w więzienie dla najgroźniejszych przestępców i przeciwników politycznych. Specyfiką tego zakładu karnego było to, że osadzano w nim wyłącznie więźniów niepotrafiących pływać — woda jeziora była jedyną przeszkodą przed ucieczką, bez potrzeby stosowania dodatkowych systemów zabezpieczeń. Zgodnie z regulaminem więzienia, strażnik, któremu uciekł więzień, musiał odsiadywać jego karę. Więzienie funkcjonowało do 1905 roku, gdy niszczycielskie trzęsienie ziemi poważnie uszkodziło twierdzę.
Dziś Grmožur znany jest również jako Wyspa Ptaków — dawne więzienie przeobraziło się w jedno z najważniejszych miejsc gniazdowania na Jeziorze Szkoderskim. Na wyspie i w jej okolicach można obserwować kormorany, czaple, mewy oraz rzadkiego pelikana kędzierzawego, chroniony gatunek i symbol Parku Narodowego Jezioro Szkoderskie. Jezioro liczy w sumie 264 gatunki ptaków, z których część jest zagrożona na poziomie europejskim. Wczesne godziny poranne są najlepsze do obserwacji — zaleca się przybycie łodzią między godziną 7 a 9.
U ujścia rzeki Morača do Jeziora Szkoderskiego znajduje się Žabljak Crnojevića, największa twierdza-miasto nad jeziorem, zbudowana w XI wieku przez zetskich kniaziów Vojisavljeviciów. W XV wieku stała się stolicą dynastii Crnojeviciów, a władca Ivan Crnojević toczył bitwy z Turkami aż do 1479 roku, kiedy twierdza padła pod panowanie osmańskie. Wewnątrz murów do dziś widoczne są pozostałości starożytnych kościołów i meczetów z tamtego okresu. Z murów rozciąga się jedna z najbardziej spektakularnych panoram na całe Jezioro Szkoderskie.
Monastyr Kom jest jednym z najstarszych prawosławnych klasztorów nad Jeziorem Szkoderskim, założonym w 1415 roku. Usytuowany jest na wyspie pośrodku jeziora i dostępny wyłącznie łodzią. Razem z monastyrem na wyspie Beška, gdzie znajdują się Cerkiew Świętego Archanioła Michała i Cerkiew Świętego Jerzego, stanowi część bogatego dziedzictwa kulturowo-historycznego jeziora liczącego 18 historycznych zabytków. Wycieczki łodziami z Virpazaru regularnie obejmują wizytę w tych klasztorach połączoną z zwiedzaniem Grmožuru.
Co robić
Wyspa jest miejscem gniazdowania kormoranów, czapli i pelikana kędzierzawego — weź lornetkę.
Rejs po Jeziorze Szkoderskim do Grmožuru z panoramicznymi widokami na okoliczne góry i taflę wody.
Ruiny osmańskich murów otoczone jeziorem oferują wyjątkowe motywy dla fotografów we wczesnych godzinach porannych.
Obchód pozostałości twierdzy: dwie bramy wejściowe, wieże obronne i mury z łamanego kamienia.
Trasy piesze, spacerowe i rowerowe, które zaczynają się tutaj lub przebiegają w pobliżu, z mapami i plikami GPX.
Trasa TT5 prowadzi przez prawie 148 km głównie asfaltem, z łącznym przewyższeniem 2604 m. Przebiega wzdłuż Jeziora Szkoderskiego, historycznych twierdz i krajobrazów opowiadających historie o wodzie.
148 km2604 m2–3 dni
Zobacz trasę
Trasa o długości 1,0 km prowadzi od szczytu Velji vrh do parkingu przy jeziorze, pokonując 282 m zejścia. Teren to połączenie gruntowej leśnej ścieżki i kamienistego odcinka, dlatego potrzebne jest dobre obuwie i ostrożność podczas marszu.
1,0 km35–50 min
Zobacz trasę
Krótki i wymagający znakowany szlak w Parku Narodowym Skadarsko jezero. Ma długość 1,2 km, bez podejścia i z zejściem 284 m, czas przejścia około 45 min.
1,2 km40–55 min
Zobacz trasę
Trasa o długości 1,4 km prowadzi od Mala Venecia do Veljeg vrha (303 m n.p.m.) przez Park Narodowy Jeziora Skadarskiego. Podejście o 276 m na krótkiej odległości czyni ją wymagającą, a nagrodą są panoramiczne widoki na jezioro.
1,4 km276 m55–80 min
Zobacz trasę
Jednokierunkowy szlak górski z Baltiny do Gornjih Šestani o długości 10,6 km z całkowitym przewyższeniem 555 m. Szacowany czas marszu bez przerw to 3 h 55 min, a trudność jest wymagająca (SAC T2).
10,6 km555 m3½–4½ godz.
Zobacz trasę
Szlak górski Podgor – Virpazar w Parku Narodowym Jezioro Szkoderskie: 11,4 km, podejście 62 m, zejście 227 m, czas trwania około 3 h 10 min. Szlak jest umiarkowany i prowadzi w jednym kierunku, z punktem widokowym na 4,5 km.
11,4 km62 m2½–4 godz.
Zobacz trasę
Okrężna trasa rowerowa o długości 15,1 km w Parku Narodowym Jezioro Skadarskie. Przebieg po asfalcie i betonie, z łącznym przewyższeniem 107 m i czasem przejazdu około 55 minut bez przerw.
15,1 km107 m45–65 minPętla
Zobacz trasę
Pętla rowerowa Biking Trail NPSJ04 o długości 20,0 km prowadzi asfaltem/betonem przez Park Narodowy Jezioro Skadarskie. Podejście wynosi 373 m, zjazd 369 m, a jazda bez przerw trwa około 1 h 35 min; trudność łatwa.
20,0 km373 m1½–2 godz.Pętla
Zobacz trasęGaleria
Zaplanuj wizytę
Strona internetowa
nparkovi.meDostępne w sezonie turystycznym (kwiecień–październik), w zależności od dostępności przewoźników z Virpazaru
5 euro od osoby (bilet wstępu do PN Jezioro Skadarskie); dzieci do 15 lat bezpłatnie; roczny karnet na wszystkie parki narodowe 13,50 euro
Bezpłatny parking dostępny w Virpazarze nad brzegiem jeziora, skąd odpływają łodzie na Grmožur
Niedostosowane dla osób z niepełnosprawnościami — dostęp wyłącznie łodzią, a teren wyspy to nierówna kamienna powierzchnia bez utwardzonych ścieżek
FAQ
W okolicy
Zapytaj o Czarnogórę
Zapytaj mnie o destynacje, restauracje lub aktywności.
