Kultura
Istraživanje ruševina
Lutanje među ostacima više od 250 građevina iz različitih era unutar zidina Starog Bara.
Crnogorska Pompeja u podnožju planine Rumije
Stari Bar je najznačajniji turistički lokalitet na Barskoj rivijeri – brdo opasano zidinama u podnožju planine Rumije, oko 4 km od mora.
Unutar bedema nalaze se ostaci više od 250 građevina: crkava, džamija, hamama, sahat-kule, citadele i obnovljenog akvadukta koji je grad vijekovima snabdijevao pijaćom vodom. Grad je bio središte Dukljanske kneževine, arhiepiskopsko sjedište od 1089. godine, a tokom vjekova njime su vladali dinastija Nemanjića, Mlečani i Osmanlije. Katastrofalni zemljotres 1979. godine i dvije eksplozije municije 1881. i 1912. godine ostavili su grad u ruševinama koje danas intrigiraju arheologe i posjetioce iz cijelog svijeta.
Istaknuto
Srce Starog Bara je tvrđava, koja se prostire na oko 4 hektara i čini pravi lavirint građevina u različitim stanjima očuvanosti. Na najvišoj tački nalazi se citadela, posljednja linija odbrane grada (najstariji zidovi potiču iz 10. vijeka, a najveći dio utvrđenja s početka 15. vijeka) – sa koje se pružaju najljepši pogledi na cijeli kompleks, dolinu i planinske vrhove. Ulazna kapija bila je prvobitno dio velike kule, a kasnije i crkve, i nosi dobro očuvan reljef mletačkog lava. Zidine iz 16. vijeka izgradili su Mlečani, koji su vladali gradom od 15. vijeka do 1571. godine, kada su Osmanlije preuzele kontrolu.
Jedno od najimpresivnijih inženjerskih dostignuća na crnogorskoj obali, akvadukt je snabdijevao Stari Bar pitkom vodom vjekovima. Podignut je u osmanskom periodu, krajem 16. ili početkom 17. vijeka; ima 17 lukova, a voda je glinenim cijevima stizala sa izvora udaljenog oko 3 km. Akvadukt se srušio u katastrofalnom zemljotresu 1979. godine, ali je kasnije obnovljen i sada je jedna od najposjećenijih atrakcija u kompleksu. Godine 1878, Crnogorci su presjekli snabdijevanje vodom osmanske posade miniranjem akvadukta, prisilivši je na predaju.
Odmah pored ulaza u Stari Bar nalazi se Omerbašića džamija iz 1662, jedna od najbolje očuvanih osmanskih građevina u Crnoj Gori. U blizini je grob derviša Hasana i stara česma sa natpisom na arapskom – svjedoci vijekova osmanske prisutnosti. Unutar zidina, hamam – tursko kupatilo iz osmanskog perioda – takođe je očuvan, i zajedno sa barutanom čini jedinstvenu cjelinu iz doba kada je Stari Bar bio vitalni centar osmanske uprave na jadranskoj obali.
Unutar zidina Starog Bara konzervirane su dvije crkve – Svete Katarine, iz 14. vijeka, i Svete Venerande. Od crkve Svetog Nikole, franjevačke crkve s kraja 13. vijeka, koju stariji opisi vezuju za kraljicu Jelenu, ženu kralja Uroša I, ostale su ruševine sa fragmentima fresaka. Stari Bar je bio sjedište arhiepiskopije od 1089. godine, a u Arhiepiskopskoj palati danas je arheološka postavka o civilizacijama koje su ovdje ostavile trag.
Sahat-kula je možda najprepoznatljiviji vizuelni simbol Starog Bara i jedna od prvih građevina koje posjetilac vidi po dolasku. Osmanska je građevina, iako je moguće da je prvobitna kula bila mletačka. Obnovljena je 1753. kao vakufska zadužbina Jahja-age. Kao i većina građevina u Starom Baru, sahat-kula je uništena u zemljotresu 1979. godine i potom obnovljena. Danas je jedan od najfotografisanijih detalja čitavog kompleksa i nezaobilazna tačka svake ture.
Šta raditi
Kultura
Lutanje među ostacima više od 250 građevina iz različitih era unutar zidina Starog Bara.
Kultura
Fotografisanje arhitekture, panoramskih pogleda na planinu Rumiju i Jadransko more.
Planina
Penjanje do citadele na najvišoj tački tvrđave radi najboljeg panoramskog pogleda.
Kultura
Kupovina autentičnih suvenira, maslinovog ulja i rukotvorina u donjem gradu Starog Bara.
Naracija, mapa i cio tekst u pregledaču – bez aplikacije, radi i bez interneta.
Planinarske, pješačke i biciklističke rute koje počinju ovdje ili prolaze u blizini, s mapama i GPX fajlovima.
Višednevna tura od 30,2 km vodi od Lunja do prevoja Sutorman, prateći crveno-bijelu markaciju kroz šumske i makadamske dionice. Ukupni uspon iznosi 1491 m, a tura je namijenjena iskusnim planinarima.
30,2 km1.491 m2–3 dana
Pogledaj stazu
Staza TT5 vodi vas na gotovo 148 km pretežno asfaltom, s ukupnim usponom od 2604 m. Prolazi pored Skadarskog jezera, istorijskih tvrđava i predjela koji pričaju priče o vodi.
148 km2.604 m2–3 dana
Pogledaj stazu
Planinarska staza u jednom pravcu od Dobrog Dola do vrha Rumija duga je 2,0 km, s ukupnim usponom od 607 m. Umjerene je težine, markirana i traje oko 2 h 20 min bez pauza.
2,0 km607 m2–3 h
Pogledaj stazu
Staza Tuđemili – PPT duga je 2,3 km i savladava 512 m uspona kroz pretežno šumski teren. Odlična je za planinare koji traže intenzivan trening na kratkoj distanci u blizini Bara.
2,3 km512 m1½–2½ h
Pogledaj stazu
Jednosmjerna planinarska tura dužine 2,9 km između Miljanovog Mosta i Cervene Stijene. Savladava 102 m uspona i 92 m spusta; procijenjeno trajanje je 1 h, a težina je vrlo zahtjevna (SAC T3).
2,9 km102 m50–70 min
Pogledaj stazu
Staza od 3,5 km vodi od Miljanovog Mosta do Uvale Bigovica kroz raznovrsni teren makadama i šumskih staza. Umjerene je težine, s blagim usponom do 123 m nadmorske visine, i prikladna je za gotovo sve uzraste.
3,5 km102 m60–85 min
Pogledaj stazu
Staza od 4,3 km vodi silazno s Rumije prema Starom Baru, prolazeći kroz Lumetiće. Ukupni spust iznosi 724 m, a procijenjeno trajanje hoda je 2 h 5 min.
4,3 km22 m2–2½ h
Pogledaj stazu
Staza dužine 4,5 km vodi od Starog Bara prema Baltini uz ukupni uspon od 575 m. Prolazi pored česme, vodopada i nudi pogled s vidikovca na početku rute.
4,5 km575 m2–3 h
Pogledaj stazuGalerija
Planirajte posjetu
Web sajt
starigradbar.comLjeti 8–20 h (Kulturni centar Bar, 2026); van sezone kraće – provjerite prije posjete.
5 € odrasli, 1 € djeca od 6 do 14 godina; djeca do 6 godina i stanovnici Bara besplatno. Stara maslina se plaća posebno.
Dva veća parkirališta pored ulaza u tvrđavu; besplatna ili uz simboličnu naknadu tokom sezone
Teren se sastoji od neravne kaldrme i zemljanih staza – nije pogodan za invalidska kolica ili dječija kolica
FAQ
U okolini
