Wino od wieków jest częścią czarnogórskiej tradycji, a vranac, autochtoniczna czarna odmiana, to jej narodowa marka. Najwięcej winnic znajduje się wokół Jeziora Szkoderskiego i Podgoricy – od rodzinnych działek w Crmnicy po Ćemovsko polje, największą jednolitą winnicę w Europie. Najlepiej poznać je u źródła: w piwnicy Šipčanik, w kamiennych domach Crmnicy lub na tarasie nad Zatoką Kotorską.
Vranac, krstač i kratošija, piwnica Šipčanik 30 metrów pod ziemią i rodzinne piwnice Crmnicy i Boki: jak poznać czarnogórskie wino u źródła.
Kraina vranca
W Czarnogórze wino produkuje się od wieków – na wsiach, ale także w kościołach i klasztorach, które do dziś mają własne winnice. Główną odmianą jest vranac, czarne winogrono pochodzące z Crmnicy nad Jeziorem Szkoderskim, które dziś zajmuje około połowy wszystkich winnic w kraju. Obok niego rosną inne lokalne odmiany: kratošija, stara czarna odmiana genetycznie identyczna z zinfandelem i primitivo, biały krstač, którego nazwa pochodzi od kiści w kształcie krzyża, oraz žižak, biała odmiana z Boki, z której kiedyś produkowano wino musujące.
Winiarnie wytwarzają również dobre wina z odmian międzynarodowych, takich jak cabernet sauvignon, merlot, chardonnay, marselan i malvasia, ale gość z Czarnogóry najczęściej zabiera butelkę vranca.
Regiony wina
Najbardziej znane regiony winiarskie to Crmnica, kolebka vranca, Katunska i Riječka nahija, Komani, Bjelopavlići oraz wioski wokół Jeziora Szkoderskiego. Każdy daje innego vranca: ten z okolic Podgoricy, crmnicki, ulcinjski o zapachu morza, słodki doljański czy ten z piperskiego kamienia. Na wybrzeżu, nad klasztorem Savina w Herceg Novi, winnice owocują na zboczach nad Zatoką Kotorską.
Czy wiesz, że…?
W piwnicy Šipčanik, dawnym podziemnym hangarze wojskowego lotniska ponad 30 metrów pod ziemią, przechowuje się najstarsze archiwalne wino Plantaže – Lesendro z rocznika 1979.
Piwnica w tunelu lotniska
Kilka kilometrów od Podgoricy znajduje się Ćemovsko polje, winnica firmy 13. jul Plantaže o powierzchni 2 310 hektarów, największa jednolita winnica w Europie. Rocznie daje około 22 miliony kilogramów winogron, a w trzech piwnicach firmy (Lješkopolje, Ćemovsko polje i Šipčanik) może dojrzewać do 33 milionów litrów wina.
Najsłynniejsza jest Šipčanik, dawny podziemny hangar wojskowego lotniska, ponad 30 metrów pod ziemią, w tunelu o długości 356 metrów. Przechowuje się tu również najstarsze archiwalne wino Plantaže – Lesendro z rocznika 1979. Zwiedzanie z degustacją rezerwuje się z wyprzedzeniem.
Szlakami wina
Rodzinne winiarnie to najpiękniejsza część tej historii: Mašanović, Kopitović, Rakčević, Krgović, Mola, Bogojević, Milović, Sjekloća, Buk, Rupice, Imanje Radević i wiele innych. Wiele z nich mieści się w starych kamiennych domach przy oznakowanych szlakach górskich i rowerowych, a wino podają z priganicami z miodem lub serem, smażoną ukleją, marynowanym karpiem, njeguškim pršutem i domowymi serami. Turystyczną mapę tras winiarskich można otrzymać w lokalnych organizacjach turystycznych.
Dobrym planem jest połączenie południa i północy: wina z południa z cielęciną i jagnięciną z północy. Virpazar to dogodna baza wypadowa do Crmnicy, a dzień można zakończyć rejsem łodzią po Jeziorze Szkoderskim.
